
Et nasıl saklanır? Kasaptan aldığınız etin tadı, eve geldikten sonraki birkaç saatte şekillenir. Doğru saklanan et, pişerken de doğru davranır. Yanlış saklanan et ise en iyi kasaptan alınmış olsa bile hayal kırıklığı yaratır.
Titiz Et Market olarak 1998'den beri Siirt'te et satıyoruz. Müşterilerimizden en sık duyduğumuz sorulardan biri budur: "Bunu kaç gün tutabilirim?" Bu yazıda buzdolabı ve dondurucuda saklamayı, porsiyonlamayı ve etiketlemeyi anlattık. Yazı, Siirt et rehberi dizimizin sipariş ve teslimat aşamasındadır. Gıda güvenliği konusunda verdiğimiz bilgiler geneldir. Resmî öneriler için Tarım ve Orman Bakanlığı'nın resmî sitesine bakabilirsiniz.
Et nasıl saklanır? Önce soğuk zinciri düşünün
Etin saklanması kasabın tezgâhında başlar. Et, kesimden sofraya kadar soğukta kalmalıdır. Buna soğuk zincir denir. Zincirin bir halkası koparsa, sonradan buzdolabına koymak kaybı tam olarak telafi etmez.
Evdeki ilk kural basittir: eti eve gelir gelmez soğuğa kaldırın. Alışveriş poşetini mutfak tezgâhında unutmayın. Market alışverişinde eti en son alın, eve en hızlı ulaşacak şekilde planlayın. Sıcak havalarda yanınızda küçük bir soğutucu çanta bulundurmak işinizi kolaylaştırır.
- Eti eve getirdiğiniz anda buzdolabına ya da dondurucuya koyun.
- Sıcak arabada ya da güneş alan bir yerde bekletmeyin.
- Çiğ eti pişmiş yiyeceklerle ve sebzeyle aynı kapta tutmayın.
- Eti tutan elleri, bıçağı ve kesme tahtasını her kullanımdan sonra yıkayın.
Siparişle gelen ette de kural aynıdır. Teslim aldığınız eti kapıda bekletmeyin. Biz Siirt merkezde eve teslim ederken eti soğuk tutmaya özen gösteriyoruz. Teslimden sonrası ise sizin mutfağınızda devam eder. Sipariş düzeni için Siirt eve et siparişi sayfamıza bakabilirsiniz.
Buzdolabında et saklama
Buzdolabı, birkaç gün içinde pişireceğiniz et içindir. Uzun süreli saklama için uygun değildir. Gıda güvenliği kaynaklarında buzdolabı içinin yaklaşık 4 derece ve altında tutulması önerilir. Bu ısıda bakteriler tamamen durmaz, yalnızca yavaşlar.
En soğuk raf hangisi?
Buzdolabının her rafı aynı soğuklukta değildir. Kapak rafları en sık ısınan yerdir, ete uygun değildir. Et için en uygun yer, çoğu buzdolabında alt raf ya da et çekmecesidir. Eti alt rafa koymanın bir faydası daha vardır: akan su diğer yiyeceklere damlamaz.
- Eti ağzı kapalı bir kapta ya da streç filme sarılı olarak saklayın.
- Buzdolabını tıka basa doldurmayın; soğuk havanın dolaşması gerekir.
- Eti kasabın poşetinden çıkarıp temiz bir kaba almak çoğu zaman daha iyidir.
- Pişmiş yemeği soğuduktan sonra, kapağını kapatarak dolaba koyun.
Buzdolabında kaç gün durur?
Kesin bir gün vermek doğru olmaz. Süre etin türüne, tazeliğine ve buzdolabınızın ısısına bağlıdır. Genel kabul şöyledir: kıyma ve sakatat buzdolabında en kısa süre dayanan etlerdir, genellikle bir iki gün içinde pişirilmelidir. Parça et, kuşbaşına göre biraz daha uzun dayanır. Yine de birkaç günden fazla bekletmemek gerekir.
Kasaptan eve gelen ilk saat
Eti eve getirdiğinizde ilk iş paketin durumuna bakın. Poşetin dibinde biriken kanlı suyu dökün. Eti kâğıt havluyla hafifçe kurulayıp temiz bir kaba alın. Islak yüzey bakterilerin işini kolaylaştırır. Kurulanmış ve kapalı kapta duran et, buzdolabında daha iyi korunur.
Eti yıkamayın. Musluk altında yıkanan et mutfağa sıçrayan suyla etrafı kirletir. Etin tadını da alır. Pişirmeden önce kâğıt havluyla kurulamak yeterlidir.
Etin dinlendirilmesi ile buzdolabında bekletilmesi aynı şey değildir. Dinlendirme, kasapta kontrollü soğukta yapılan bir işlemdir. Bunun farkını dinlendirilmiş et nedir yazımızda anlattık.
Dondurucuda et saklama ve dondurma
Birkaç gün içinde pişirmeyeceğiniz eti dondurun. Dondurucu, etin tadını ve güvenliğini uzun süre korur. Gıda güvenliği kaynaklarında dondurucunun yaklaşık eksi 18 derecede tutulması önerilir.
Donmuş et güvenli kalsa da zamanla kalitesi düşer. Uzun süre dondurucuda kalan etin yüzeyi kuruyabilir. Buna halk arasında "soğuk yanığı" denir. Bu et zararlı değildir, ama pişince kuru ve tatsız olur.
Doğru dondurmanın yolları
- Eti taze iken dondurun; buzdolabında günlerce bekledikten sonra değil.
- Paketlerin içindeki havayı mümkün olduğunca çıkarın.
- Eti ince ve yassı paketler halinde dondurun; hem hızlı donar hem hızlı çözülür.
- Paketleri dondurucuya ilk koyduğunuzda üst üste yığmayın, aralarında boşluk bırakın.
- Donduktan sonra paketleri düzenli bir şekilde dizin.
Dondurucuyu düzenlemek
Dondurucuda düzen, eti unutmamanın yoludur. Rafları ete göre ayırın: bir raf kıyma ve köftelik, bir raf kuşbaşı ve parça et, bir raf kemikli et. Dondurucunun kapısını açtığınızda neyin nerede olduğunu bilirsiniz. Kapak uzun süre açık kalmaz, içerisi ısınmaz.
Çok miktarda eti bir anda dondurucuya koymayın. Sıcak et, dondurucunun içini ısıtır ve önceden donmuş paketleri yumuşatır. Büyük alışverişlerde eti birkaç seferde, araya zaman koyarak yerleştirin.
Çözülen eti yeniden dondurmamak gerekir. Çözdürmenin doğru yolu buzdolabının alt rafıdır. Bu konuyu et nasıl çözdürülür yazımızda ayrıca ele aldık. Bayram sonrası çok miktarda eti dondurmak zorunda kalanlar için kurban eti nasıl saklanır yazımız da işinize yarar.
Kasabımızın notu: Dondurucuya giren paket bir yemeklik olmalı. Bir kilo kıymayı tek paket dondurup her seferinde biraz koparmaya çalışanlar, eti hem eziyor hem de tekrar tekrar ısıtıyor.
Kıyma, kuşbaşı ve kemikli et aynı saklanmaz
Her et parçası aynı hızda bozulmaz. Bunun nedeni etin yüzeyidir. Bakteriler çoğunlukla etin dış yüzeyinde bulunur. Kıyma çekildiğinde bu yüzey etin her yerine karışır. Bu yüzden kıyma, en dikkat isteyen ettir.
- Kıyma: En kısa süre dayanır. Hemen pişirilmeyecekse aynı gün dondurulmalıdır.
- Kuşbaşı: Yüzeyi geniştir, parça etten daha çabuk bozulur. Kısa sürede pişirin ya da dondurun.
- Parça et ve biftek: Yüzeyi daha az olduğu için birkaç gün daha dayanıklıdır.
- Kemikli et: Kemik çevresine dikkat edin; paketlerken sivri kemik poşeti delebilir.
- Sakatat: Ciğer, böbrek gibi sakatatlar kıyma kadar hassastır; aynı gün pişirin ya da dondurun.
Bu yüzden kıymayı çoğu zaman pişireceğiniz gün çektirmenizi öneririz. Kıymanın yağ oranı da saklamayı etkiler. Yağlı kıyma dondurucuda daha çabuk tat değiştirir. Hangi yemeğe hangi kıymanın uygun olduğunu dana kıyma yağ oranı yazımızda anlattık.
Pişmiş kavurma ise ayrı bir konudur. Yağın altında saklanan kavurmanın da buzdolabında ya da dondurucuda tutulması gerekir. Ayrıntısını kışlık kavurma rehberimizde bulabilirsiniz.
Porsiyonlama ve etiketleme: küçük haneler için düzen
Saklamanın en çok işe yarayan alışkanlığı porsiyonlamadır. Eti tek bir büyük paket yerine öğünlük paylara bölün. Bu özellikle bir ya da iki kişilik haneler için önemlidir. Şehre yeni taşınan, memleketten uzakta tek başına yaşayan pek çok kişi büyük paketin yükünü bilir.
Porsiyonlama nasıl yapılır?
- Haftanın menüsünü düşünün ve her yemeğe düşen eti ayırın.
- Her payı ayrı bir dondurucu poşetine ya da kaba koyun.
- Poşeti yassı hale getirip havasını çıkarın.
- Poşetin üzerine etiket yapıştırın.
Etikette ne yazmalı?
Payın büyüklüğünü hanenize göre ayarlayın. İki kişilik bir evde bir yemeklik kıyma, dört kişilik bir evdekinin yarısı kadardır. İlk haftalarda biraz deneyerek kendi ölçünüzü bulursunuz. Sonra her alışverişte aynı paylarla devam edersiniz.
Etiket, dondurucuda unutulan eti önler. Üç bilgi yeterlidir: etin adı, ağırlığı ya da kaç kişilik olduğu ve dondurma tarihi. Böylece önce eski paketi kullanırsınız. Dondurucunun ön tarafına eski paketleri, arkasına yenileri koymak da işe yarar.
Porsiyonlamayı biz de yapabiliriz. Siparişte "kıymayı yarımşar kiloluk paylara bölün" ya da "kuşbaşını iki kişilik paketleyin" gibi isteğinizi yazmanız yeterli. Bu tür hazırlıklar için özel hazırlık hizmetimize göz atabilirsiniz. Siparişi hızlı sipariş ekranından birkaç adımda verebilirsiniz.
Bozulma işaretleri ve sık yapılan hatalar
Etin bozulup bozulmadığını anlamak için birkaç işarete bakın. Bu işaretlerden biri bile varsa, eti tüketmeyin. Şüphe varsa risk almamak en doğrusudur.
- Koku: Ekşi, keskin ya da ağır bir koku.
- Yüzey: Yapışkan, kaygan bir tabaka.
- Renk: Grileşme, yeşilimsi lekeler. Kıymanın içinin biraz koyu olması ise havasızlıktan olabilir, tek başına bozulma işareti değildir.
- Paket: Şişmiş ya da sızdıran ambalaj.
Sık yapılan hatalar
- Eti oda sıcaklığında çözdürmek.
- Çözülmüş eti yeniden dondurmak.
- Çiğ eti kestiğiniz tahtada yıkamadan salata doğramak.
- Buzdolabı kapağını uzun süre açık bırakmak.
- Pişmiş yemeği saatlerce ocağın üstünde bekletmek.
Pişmiş et yemeklerini saklamak
Etli yemek pişirdikten sonra da saklama kuralları geçerlidir. Yemeği ocakta saatlerce bekletmeyin. Biraz soğuyunca kapağı kapalı bir kaba alıp buzdolabına koyun. Büyük tencereyi küçük kaplara bölmek, yemeğin daha hızlı soğumasını sağlar. Ertesi gün ısıtırken yemeğin her yerinin iyice ısındığından emin olun. Aynı yemeği defalarca ısıtıp soğutmayın; yalnızca yiyeceğiniz kadarını ısıtın.
Bu hataların çoğu küçük alışkanlıklarla önlenir. Doğru saklama, kasaptan aldığınız etin hakkını vermektir. Siirt'e yeni geldiyseniz ve et alışverişinizi nasıl düzenleyeceğinizi düşünüyorsanız Siirt'e yeni gelenler için et alışverişi yazımızla başlayabilirsiniz.
Bu yazıdaki etleri sipariş edin
Hızlı sipariş ekranında cinsi, parçayı ve miktarı seçin.
